نمودار جغرافیا

میانگین دروس در آموزشگاه ها

سونامی چیست و آیا تاکنون در ایران اتفاق افتاده یا نه؟

تعریف

TSUNAMI از نظر لغوی به معنای امواج بندر است. واژه‌ای ژاپنی که از دو قسمت Tsu به معنی بندر و nami به معنی موج ترکیب شده است مدتها قبل این امواج سهمگین راکه پس از زلزله به وجود می‌آیند را امواج جذر و مدی می‌خواندند ولی اقیانوس شناسان از این واژه نارس پرهیز کردند و واژه‌ی سونامی را برای آن برگزیدند.

واژه‌های دیگری که برای این منظور بکار می‌برند را می‌توان امواج جاذبه‌ی زمینی و امواج لرزه‌های دریایی را نام برد که مرکز بررسی ساحلی و زمینی ایالات متحده واژه‌ی دوم یعنی امواج لرزه‌های دریایی را نام برد که مرکز بررسی ساحلی و زمینی ایالات متحده واژه دوم یعنی امواج لرزه‌های دریایی را بدین منظور اختصاص داد، ولی چه آنها را امواج سونامی یا امواج جدر و مدی و یا امواج لرزه‌ایی دریایی بنامیم در ماهیت این پدیده مخرب هیچ تغییری حاصل نمی‌شود.

شواهد سونامی در ایران

سال 1008 میلادی (398 هجری قمری) بندر سیراف فارس: در بهار سال 398 هجری قمری زمین لرزه در سیراف و در حاشیه خلیج فارس روی دادکه کسان بسیاری کشته شدند و شماری کشتی غرق شدو احتمال دارد عامل آن یک موج لرزه‌ایی دریایی باشد. در موارد تلفات این زمین لرزه در سیراف «العمری» می‌گویدکه 10000 تن در زیر ویرانه‌ها از میان رفتند.

-1890 میلادی تاش- شاهرود: در اثر انی زمین لرزه ویرانگر در ناحیه تاش- شاهرود باعث بر آمدن موجهایی در دریای خزر گردید تا سرتاسر کرانه‌های جنوبی آن بین انزلی و آشوراده گزارش شده است.

-1945 میلادی ناحیه مکران: ناحیه مکران پاکستان در اثر یکی از بزرگترین زمین لرزه‌های سده کنونی یا بزرگی 1/8 ریشتر به لرزه در آمد و 80% خانه‌ها در اثر انی زلزله نابود شدند. خوشبختانه منطقه آسیب دیده بین کراچی و مرزهای ایران از جمعیت، بسیار فقیر بودند و تنها چند شهر کوچک همانند اورماره-پسنی- گوادر در آنجا وجود داشتند که شمار کشته شدگان در این ناحیه 300 تن بود. این رقم، آنهایی که در اثر سونامی نیز غرق شدند را شامل می‌شود. این امواج بر میزان آسیب سراسری که لرزه‌ آمد و نخستین آنها در ناحیه «درونبوم» چندان پیش نرفت، دو موج بعدی پس از 9تا120 دقیقه حدود ساعت 5 بامداد رسید و همه خانه‌ها یک طبقه را در پسنی و اورماره فرو ریخت.

جنگل های مانگرو

از درختان جنگلهای مانگرو در جهان چه استفاده هایی می شود؟

تقریباً در اکثر نقاط دنیا از گونه های مانگرو به عنوان هیزم استفاده می شود و در برخی منتاطق، حتی به عنوان منبع اصلی درآمد مردم به شمار می رود. در بنگلادش از چوب این درختان برای تهیه چوب کبریت و کاغذ روزنامه استفاده می شود. در اندونزی که از بزرگترین کشورهای تولید کننده خمیر کاغذ در دنیاست، 20 درصد مواد خام این خمیر از گیاهان مانگرو به دست می آید. در فیلیپین و سوماترای اندونزی نیز این درختان نهایتاً به کاغذ تبدیل می شوند.

بعضی گونه ها نوعی مواد خام بسیار مقاوم تولید می کنند که علاوه بر استفاده ی آنها در صنایع چوب به شکل سنتی برای تهیه قند و الکل هم استفاده می شود.

مناطقی که حد واسط رودخانه و دریا قرار دارند، در تمام دنیا از لحاظ اکولوژیکی و زیست محیطی، فوق العاده و به شدت حاصلخیزند. جنگل های حرا هم از این قاعده مستثنی نیستند و با توجه به ویژگی  خاصشان، جایگاه خوبی برای رشد ماهی ها و صنعت شیلات هستند. بعضی از ماهیها باید بخشی از چرخه زندگی خود را در جنگلهای مانگرو سپری کنند. از این میان می توان به رشد بعضی صدفها اشاره کرد که به ریشه گیاهان حرا متصل شده و قابلیت رشد و پرورش در تالاب ها و مرداب های این جنگل ها را دارند.

بعضی از حلزون ها و میگوها هم زندگی خود را مدیون جنگل های حرا هستند. اما امروز به دلیل آلودگی هایی که در سطح جنگل های حرا اتفاق افتاده است صید آبزیان با کاهش چشمگیری مواجه شده است، چرا که بسیاری از ماهی هایی که لابلای شاخه ها و ریشه های درختان حرا تخم ریزی کرده اند حالا پناهگاهی ندارند.

گروه جغرافیای شهرستان نجف آباد